Doğumhaneye Hoşgeldiniz - Normal Doğumun Aşamaları

Bir önceki bölümde sizin doğum ağrılarıyla hastaneye başvurduğunuzda neler yaşayacağınızı anlatmıştık. Bu bölümde de doğum eylemi başladıktan sonra sırasıyla yaşayacaklarınızı bulacaksınız. Öncelikle doğum eylemi denen olguya biraz daha yakından bakalım:

Doğum Eyleminin Evreleri

Doğum eylemi üç ayrı evreye ayrılır:

Birinci evre: 

Gerçek doğum sancılarının başlamasından rahimağzındaki genişlemenin yaklaşık 10 cm (tam açıklık) olmasına kadar geçen evredir. Rahimağzının tam açık olması demek bebeğin artık doğum kanalından çıkmasında karşısında tek engel olan rahimağzı engelinin ortadan kalkmış olması demektir.

İkinci Evre: 

Tam açıklık oluşmasından bebeğin doğmasına kadar geçen evredir.

Üçüncü Evre:

Bebeğin doğumundan plasenta ve amniyos zarlarının dışarı atılmasına kadar geçen evredir. Bu evre sonunda gebelik fiziksel olarak bitmiş ve gebeliğin biyokimyasal, hormonal, fizyolojik tüm etkileri ortadan kalkmaya başlamıştır.


Video: Normal doğumun 3 aşaması (rahim ağzı açılması, bebeğin ıkınmayla doğması ve plasentanın çıkması)


Doğumun birinci evresi:

İlk pelvik muayeneniz yapıldı, doğum eyleminin başladığına karar verildi ve doğumhanede yerinizi aldınız. Bundan sonra neler olacak?

İlk önce antenatal tetkiklerinizden eksik kalan incelemeler varsa bunlar yapılacak, ya da gerek görülürse tam kan ve tam idrar tahlili için idrar ve kan örnekleri alınacaktır.

Doktorunuz size bu aşamada lavman yapılmasını önerecektir. Lavman, kalın barsakta biriken dışkının tümüyle dışarı atılmasını sağlar. Bunun önemi büyüktür, zira doğumun ikinci evresinde ıkınmalar esnasında dışkı dışarı çıkıp bebeğin başına bulaşabilir. Ayrıca lavmanın doğumun birinci evresini de hızlandırıcı özelliği vardır. Lavman sonrasında doktorunuz bebeğin kalp atışlarını tekrar dinleyecek gerekirse kardiyotokografi incelemesi tekrar edilecektir.

Birinci evrede sizin yapabilecekleriniz ve yapmamanız gerekenler nelerdir?

Tercih ederseniz ve suyunuz henüz gelmemişse dolaşmanızda bir sakınca yoktur ve bu kasılmaların daha düzenli olmasına yardımcı olabilir. Bu şekilde kendinizi daha rahat hissederseniz doktorunuza danışarak kalkın ve dolaşın.

Birinci evrede ağızdan katı ve sıvı gıda almamanız önemlidir. Zira özellikle doğumun ikinci evresinde bulantı sıktır ve mideniz dolu olursa kusmanız daha büyük olasılıktır. En önemlisi de eğer doğumun herhangi bir evresinde sezeryan gerekirse bu durumda genel anestezide ortaya çıkması muhtemel riskleri azaltmak için midenin tümüyle boş olması gereklidir. Eğer çok susarsanız doktorunuza danışarak az miktarda su içebilirsiniz. Ancak kesinlikle katı gıda almayınız. Eğer çok bitkin düşerseniz damar yoluyla sıvı ve glikoz verilebilir.

Kasılmalarınız esnasında derin nefes alıp vermeniz bebeğe giden oksijen miktarını artıracak ve ağrıları daha hafif hissetmenize yardımcı olacaktır.

Bu evrede yapılacak işlemler:

Doktorunuz belli aralıklarla yanınıza gelecek ve şikayetlerinizi değerlendirecektir. Genellikle yarım saatte bir bebeğin kalp atışları dinlenecek ve gerektiği durumlarda kardiyotokografi cihazı tekrar karnınıza bağlanarak daha ayrıntılı inceleme yapılacaktır. İki saatlik aralıklarla rahimağzındaki açılma ve bebeğin kanaldaki durumu değerlendirilecektir. Bu incelemelerin amacı doğumun normalden yavaş seyredip seyretmediğini ortaya çıkarmaktır.

Rahimağzındaki açılma belli bir aşamaya geldiğinde eğer hala su keseniz kendiliğinden açılmamışsa doktorunuz doğumun seyrinin yavaşlamasını engellemek için bu keseyi kendisi açmayı tercih edebilir. Siz pelvik muayene pozisyonundayken bebeğin kalp sesleri dinlendikten sonra doktorunuz keseye ufak bir delik açmak için tasarlanmış aleti vajinadan rahimağzına doğru ittirir ve dikkatli bir şekilde keseyi açar. Bu, tümüyle ağrısız bir işlemdir. Doktorunuz gelen sıvının rengini not eder. Bebek kalp sesleri tekrar dinlendikten sonra işlem biter.

Epidural ile doğum tercihi yapmışsanız, epidural kateterinin yerleştirilmesi işlemi bu aşamada gerçekleştirilir. Epidural tercih etmemişseniz ya da bu uygulama çeşitli nedenlerle sakıncalı bulunmuşsa eyleminizin aşırı ağrılı geçmesi durumunda damar ya da kalçadan enjeksiyon yoluyla bazı ağrı kesici ilaçlar belli kurallara uyularak uygulanabilir.

Bu evrenin sonuna doğru ıkınma başlayabilir. Doktorunuz söylemediği sürece ıkınmayınız.

Doktorunuz size yaptığı muayenede "rahimağzı tam açık" müjdesi verdiğinde birinci evre bitmiş demektir.

Aşağıdaki resim birinci evrede oluşan olayların bir özetini göstermektedir:

Birinci resimde henüz doğum eylemi başlamamıştır. Rahimağzı sert, silinmemiş ve kapalıdır.

İkinci resimde rahimağzı silinmeye (incelmeye) başlamış ve az miktarda açılma meydana gelmiştir.

Üçüncü resimde doğum eyleminin birinci evresi oldukça ilerlemiştir. Silinme artmış, rahimağzı oldukça incelmiş ve açıklık da 7 cm. olmuştur.

Dördüncü resimde birinci evrenin bittiği gözlenmektedir. Rahimağzının silinmesi tamamlanmış, tam açıklık oluşmuş ve bebeğin başı doğum kanalında ilerlemeye başlamıştır.