FETAL DİSTRES (BEBEKTE SIKINTI HALİ) NEDİR?

Dikkat: Aşağıdaki yazının tüm hakları basılı yayın olarak saklıdır (© 9 Ay 10 Gün-2002). Yazıyı veya yazının herhangi bir kısmını herhangi bir iletişim ortamında (internet, basın veya yerel ortamlar) kullanmadan önce Dr. Kağan Kocatepe'den izin almanız önerilir. Aksi durumlar 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na muhalefet anlamına gelir.

Önceki sayfalarda sağlıklı bir fetus ile sağlıksız bir fetusun bedensel ve işlevsel davranış farklılıkları ortaya kondu. Sağlıklı fetusun sağlıksız olmaya başladığı andan asfiksi oluşumuna ve bebeğin kaybedilmesine giden süreçte ortaya çıkan değişikliklerin tümüne birden fetal distres adı verilir. Fetusun "stres" altında olduğunu ve kendi kendine bu durumu giderme çabalarının yetersiz olduğunu anlatmak için kullanılan bir terimdir. Henüz hipoksi (oksijensizlik) aşamasında olan bir fetus stres altındadır ve yardım istemektedir. Bu yardım gelmediğinde sırasıyla asidoz ve asfiksi meydana geleceği konusunda uyarıda bulunmaktadır. İşte fetal iyilik hali testlerinin ortak amacı kötüleşme sürecini en başlangıç noktasında yani hipoksi aşamasında yakalamak ve gerekli önlemi almaktır. Fetal iyilik halini değerlendiren testlerin amacı perinatal asfiksiyi tanımak değil bu aşamaya gelmeden önlemektir. Bu her zaman mümkün olmamakla birlikte bugünkü bilgilerimiz ve tecrübelerimiz ışığında özellikle risk altında olan fetusları yakın incelemeye alarak asfiksiyi önlemeye çalışmaktayız.

Fetal distres gelişme riski yüksek olan fetuslar

Anne adayı ve bebek ne kadar sağlıklı olursa olsun fetal distres her bebekte gelişebilir. Hangi fetusta fetal distres gelişeceğini belirlemek mümkün olmamakla beraber aşağıdaki durumlarda bu risk diğerlerine göre daha yüksektir:

Anne adayına ait hastalıklar:

Anne adayında önceden varolduğu bilinen kalp, solunum yolu ve bağdokusu hastalıkları, kronik veya gebelikte gelişen hipertansiyon, diabet (şeker hastalığı) ve diğer sistemlere ait hastalıklar.

Fetusla ilgili durumlar:

Fetusta anemi (kansızlık), çoğul gebeliklerde fetuslardan birinin diğer(ler)ine göre belirgin şekilde ufak olması, gelişme geriliği (İUGG), miad geçmesi, erken membran rüptürü (suların erken gelmesi) (EMR), oligohidramnios (bebeğin sıvısının az olması), polihidramnios (bebeğin sıvısının fazla olması) ve diğer durumlar.

Daha önceki gebeliklerden birinde bebeğin yaşama sınırına eriştikten sonra bilinmeyen bir nedene bağlı olarak karında ölmesi.

Gebelikte ortaya çıkan durumlar:

Gestasyonel diabet (gebelikte ortaya çıkan şeker hastalığı), preeklampsi ve diğer durumlar.

Tüm bu durumlar yüksek rizikolu gebelik başlığı altında toplanır. Fetal iyilik hali testlerinin esas hedeflerinden biri bu yüksek riskli durumlarda fetustaki tehlikeli durumun erken dönemde saptanmasıdır.

Kordon dolanması: "Kordon dolanması" halk arasında çok kullanılan bir kelimedir. Sanıldığının aksine bebeğin doğmadan ölümüne neden olan durumlar arasında en alt sıralarda yeralır. Zira doğumların yaklaşık %1'inde bebek boynuna bir kez kordon dolanmış olarak sağlıklı olarak dünyaya gelmektedir. Özellikle kordonda oluşan gerçek düğümler, kordonun boyuna birden fazla kere dolanmış olması bebeği fetal distres tehlikesiyle başbaşa bırakabilir, ancak bu durumlar ender görülür. Boyuna bir kez dolanmış bir kordon genellikle bir probleme yolaçmazken bazı durumlarda doğum seyrinde bebeğin kalp atışlarında tehlikeli düşüşlere neden olarak doğumun sezaryanla gerçekleştirilmesi için bir neden teşkil edebilir.

sonraki sayfa