>>Gebelikte doktor kontrolleri

>>Gebelikte temel incelemeler

Gebelik öncesinden varolan ve/veya gebelikte ortaya çıkarılan risk faktörlerinde rutin tetkiklere ek olarak belirlenen risk faktörünün özelliklerine göre yapılan incelemelere ileri incelemeler adı verilir.

İLERİ İNCELEMELERDE KULLANILAN TESTLER

Fetal iyilik hali testleri

Bebek doğmadan önce durumu hakkında bilgi veren testlerdir. Normal seyreden bir gebelikte fazla kullanılmazlar. Ancak özellikle bebek hareketlerinin azalması, gelişme geriliği şüphesi, miyad geçmesi gibi durumlarda ve bebeğin iyi durumda olduğunun şüphede olduğu diğer tüm normaldışı durumlarda bu testlere başvurulur.

Testlerin bir kısmı doğum eylemi başlamadan önce uygulanırlar. Bir kısmı da normal doğum eyleminin seyrinde bebeğin ne durumda olduğunun belirlenmesi için uygulanırlar.

Fetal iyilik hali testleri

Anomali Taraması ve Anomali Tanısı için kullanılan testler

İkinci düzey ultrason

19-23. haftalar arasında, bebeğin nispeten "en iyi gözlenebildiği" haftalarda yapılan ultrasona ayrıntılı ultrason adı verilir. Ayrıntılı ultrasonda amaç bebekte anomali taraması yapmaktır. Bu ultrasonda şüpheli bir durum söz konusu olduğunda ise ikinci düzey ultrasona başvurulur.

İkinci düzey ultrasonografi perinatoloji uzmanı adı verilen ve özellikle anomali tanısı konusunda branşlaşmış kadın hastalıkları ve doğum uzmanları tarafından uygulanan bir incelemedir. İkinci düzey ultrasonografinin amacı, ayrıntılı ultrason taramasında saptanan durumun değerlendirilmesi ve son tanının konmasıdır. Bu amaçla bebeğe yine "tepeden tırnağa inceleme" yapılır ve gerekli durumlarda aşağıda bahsedilecek invaziv testlere başvurularak kesin tanı konur.

İnvaziv (girişim gerektiren) Testler

Bebekte anomali şüphesi ve diğer bazı durumlarda tanı koymak amacıyla uygulanan incelemelerdir.

AS (Amniyosentez): İnvaziv testler arasında en sık kullanılanıdır. En sık ileri anne yaşında Down sendromu taraması için ve 11-14 testinde veya üçlü testte risk çıktığında ileri inceleme yapmak için genellikle gebeliğin 16.-18. haftaları arasında uygulanır. Ayrıca nöral tüp defektinden şüphelenilen durumlarda ve bazı metabolik hastalık şüphesi durumlarında amniyos sıvısındaki bazı maddelerin ölçümünde de amniyosentez uygulanır.

Amniyosentez

CVS (Koryon villüs biyopsisi): Gebeliğin erken dönemlerinde vajinal ya da abdominal yoldan bebeğin villüslerinden ("plasentanın en erken gelişim aşaması") biyopsi alınması işlemidir. Kromozom anomalisi tanısında kullanılır.

KS (Kordosentez): Gebeliğin 15. haftasından itibaren abdominal yolla (karından) bir iğneyle bebeğin kordonuna ulaşılması ve kan alınması işlemidir. Genellikle amniyosentez için geç kalınmış durumlarda hızlı kromozom anomalisi tanısı için kullanılır. Ayrıca bebeğin kan ve metabolizma hastalıklarının, enfeksiyonlarının erken tanısında, kan uyuşmazlığı olgularında bebeğin kansızlık durumunun değerlendirilmesinde kullanılır.

Kordosentez yoluyla bebeğin damarına girilerek kan uyuşmazlığına bağlı ileri derecede kansız olan bebeklere kan nakli de uygulanabilmektedir (İntrauterin transfuzyon =İUT).

Fetal ekokardiyografi

Bebekte kalp anomalisi şüphesi olduğu durumlarda uygulanan özel bir ultrasonografi şeklidir. Genellikle 22. haftadan itibaren uygulanır. En sık uygulama alanı kalp anomalisi riski yüksek olan Tip I diabet anne adaylarıdır.

Diğer testler

L/S (Lesitin/Sfingomiyelin) oranı ve PG (Fosfatidil gliserol) seviyesi

Amniyosentez yoluyla elde edilen amniyos sıvısında bebeğin akciğerlerinin olgunlaşıp olgunlaşmadığının belirlenmesinde uygulanan testlerdir. En sık erken doğum tehdidi tedavisini kesme zamanının belirlenmesinde kullanılır.

Vajinal kültür

Gebelikte ileri derecede vajinit durumlarında ve/veya tedaviye cevap vermeyen vajinitlerde daha etkili bir tedavi yapılabilmesi için enfeksiyon etkeninin ve duyarlı olduğu antibiyotiğin belirlenmesinde kullanılır.

Vajinal pH ölçümü

Anne adayında erken membran rüptürü (EMR, yani suların zamanından önce gelmesi) durumunun kesin tanısında kullanılır. Vajinanın derinliklerinde bulunan sıvının pH değeri alkali bulunduğunda, eğer anne adayının şikayetleri de uyumluysa, EMR tanısı kesinleşir ve gebeliğin seyri buna göre yönlendirilir.

Diğer

Gebelikte ortaya çıkan normaldışı durumun özelliğine göre gebelikte çok daha farklı incelemeler istenebilir. Bu incelemelerin ayrıntılaır ilgili konularda yeralmaktadır.